लाखमोलाची माणसं

कौरव आणि पांडव आपापल्या परिने आजुबाजूच्या राज्यांना आपल्याकडे वळवण्याचा प्रयत्न करत होते...कर्णाच्या अग्रहामुळे दुर्योधनाला मदतीसाठी श्रीकृष्णाकडे द्वारकेला जाव लागल.

" ऐकीकडे नि:शस्त्र मी आणि आणि दुसरीकडे सशस्त्र अशी बलदंड सैनिकयोध्यांची 15 लाखांची यादवसेना यांपैकी काय पाहिजे तुला..?? " असा मोह टाकनारा विचित्र प्रश्न श्रीकृष्णानं दुर्योधनाला टाकला होता.

..........आणि दुर्योधनाने शेवटी 15 लाखांची यादवसेनाच स्विकारली..
त्यानंतर अर्जुन श्रीकृष्णाकडे मदतीसाठी गेला. सहाजिकच अर्जुनाने एकट्या श्रीकृष्णाला स्विकारण भाग पडल..तिथे श्रीकृष्णानावर अर्जुनाच्या रथाचे सारख्य करायची जबाबदारी टाकली गेली.

दुर्योधनाच्या या निर्णयावर कर्णाने नाराजी व्यक्त केली.

 " त्यावर मी यादवांची 15 लाखांची सेना आपल्याकडे वळऊन कौरवांचे सामर्थ्य वाढवले आहे,तुला अस नाहीं का वाटत?"दुर्योधनाने कर्णाला उलटा सवाल केला.

" युवराजा , युद्धात बुद्धि नावाच शस्त्र सर्वात प्रभावी असत हे तुला माहित नाहीं का..?? अर्जुनाच्या रथाच सारथ्य करणारा श्रीकृष्ण आपल्या रथाचे वेग आखडेल पण जिभेचे वेग सैल सोडील हे तुला कस समझल नाहीं..?? "....कर्णाने दुर्योधनाला त्याच्या चुकीच्या निर्णयाबद्दल प्रश्न केले.

पुढे अफाट आणि बलाढ्या अशा कौरवांचा पांडवांकडून महायुद्धात पराभव झाला.

आपल्या आयुष्यातदेखिल अशी श्रीकृष्णासारखी माणसं येतात.ही माणसं आपल्या रिअल लाईफमध्ये महाभारतातील 15 लाख सैन्यापेक्षा श्रीकृष्णाप्रमाणेच महत्वाची भूमिका बजावत असतात.. आपल बरचस यश या माणसांवरच अवलंबून असत. या अशा काही माणसांसमोर आख्ख जग फिक असत.. खर तर अशा माणसांशिवाय आपल आयुष्यच अपुर्ण असत. या माणसांची जागा दुसर कोणी घेऊच शकत नाहीं ; पण कधी कधी मोहाच्या क्षणाला ही माणस आपल्यापासुन दुरावतात आणि मग सहाजिकच आपण अपयशाच्या खोल दरीत फेकले जातो.

आयुष्यातील ही माणसं कध्धीच दुखवायची किंवा गमवायची नसतात.ही माणसं जपायची आणि जतन करायची एक कला असते..ही कला ज्याला जमते तोच यशाच्या सर्वोच्च शिखरावर पोहचतो आणि टिकतो.

के.इ.एम हॅास्पिटल पुणे.

के.इ.एम हॅास्पिटल पुणे.

4-6 महिन्यांपुर्वी.माझ्या एका फ्रेंडचा भाचा म्हनजे दहा महिन्यांच बाळ आजारी होत.त्याच्या पोटात लिव्हरशेजारी कॅन्सरची गाठ होती.
केमो,रेडिएशन टेस्ट यातच साधारण आमचा एक-दीड महिना गेला होता.पुढे अॅापरेशनसाठी पुर्वतायारी आणि  रिकव्हरीसाठी अजुन दोन आठवडे बाळाला हॅास्पिटलमध्येच ठेवाव लागणार होत.
अस साधारण तीन महिने कधी रोजच तर कधी दोन-तीन दिवसांआड आमच्या नियमितपणे हॅास्पिटलमध्ये चकरा होत असत.

तिथल्या पार्किंगशेजारी लागूनच एक टॅायलेट आहे.ते टॅायलेट मेंटेन करण्यासाठी हाऊसकिपींग करणारे आणि इतर बिलींगच वगैरे काम बघनारे एक असे दोन-तीन माणसं तिथं असतात.
बर्याचदा आम्ही त्यांना  टॅायटेट-मुतारीच्या समोरच्याच एका कट्ट्यावर दुपारच जेवन करताना पाहिलेल..त्यांना तस तिथे जेवताना पाहून मला खुप वाइट वाटायच. सामाजिक न्याय वगैरेसारख्या गोष्ठी मनात थैमान घालायच्या .

अॅापरेशन झाल्यावर आठ दिवसांनंतर  ते बाळही दगावल...मग आम्ही चार-आठ दिवस रडलो. बाळाच्या आईच सांत्वन केल.त्या मित्राला आधार दिला.....

उरली होती ती फक्त हळहळ.

मग अजुनही कधी कधी त्या हाऊसकिपींप करणार्रा लोकांबद्दल मनात विचार येतात.
हो.....आम्ही समाजातील शोषित घटकांवर फक्त चर्चा आणि विचारच करणार..तोही आजच्यापुरताच.
अजुन एक जळजळीत सत्य.....
समाजातील शोषित घटकांबद्दल आपल्या मनात पुसटशी का होइना तुच्छतेची भावना असतेच...हे सत्य कोणीच नाकारु शकत नाहीं.
त्यामुळे आमच्या सामाजिक जाणीवेला काही अर्थच उरत नाहीं.

पण एक आहे.
इथे प्रतेकजण स्वतःशीश busy आहे.दुसर्यांचा विचार करायला वेळ आहेच तरी कोणाकडे. कोणी कोणाशिवाय जगायच थांबत नसत..
येणारा प्रत्येक नवीन दिवस आपल्याला नवी दृष्टि देतो तसच बरच काही विसरायलाही शिकवतो.
सुख-दुख: चार दिवसांची आणि आठवणी आयुष्यभरासाठी असतात..

बस्स , त्याच आठवणी आपण बरोबर घेतो आणि चालतो . त्याच रोजच्या मळवाटेवरुन.

ती

आमच्या गावातली एक मुलगी , माझी मैत्रिणच , 2010मध्ये ती engineering degree ला होती.ती एका मुलाच्या प्रेमात पडली.आणि हट्टच धरुन बसली.लग्न करिन तर त्याच्याशीच.तिच्या आई-वडिलांना हे मान्य नव्हत.

हिने घरच्यांना आत्महत्या करायची धमकी दिली मग घरच्यांनी यांच लग्न करुन दिल.

तो मुलगा शिकलेला नव्हता.10वी नापास. तोंडात सदानकदा गुटखा , लग्न-वरात अस काही असेल तर याची तिथे दारु पिऊन फालतूगिरी ठरलेलीच.याचे मित्रही तसेच.आणि करियर वगैरे असले काही शब्द त्याच्या डिक्शनरीमध्ये नाहीतच...

आणि ही मुलगी एका मल्टीनॅशनल कंपनीमध्ये Job करते..घर हिच्या सॅलरीवरच चालच असेल बहुतेक.

तर हे Couple मला आज एका लग्नामध्ये भेटलेल.

याची बाहेर D.J समोर दारु पिऊन फालतूगिरी चालू होती.मला एकदा म्हनाला कि बघ मी कशी शिकलेली आणि माझ्यापेक्षा चांगली पोरगी पटवली.

आणि ती मुलगी.

एखाद्या कोमेजलेल्या फुलासारखी वाटत होती.तिची नजर कुठे तरी हरवलेली.चेहर्यावर चिंतेची लहर स्पष्ट दिसत होती.माझ्याबरोबर कॅालेजला असतानाच्या काळात लग्नसमारंभामध्ये फूल टू धमाल करणारी . ती आज मला तशी वाटली नाहीं . काय माहित पण कदाचित यामुळेच मला तिच्याशी बोलायची हिंमत नाहीं झाली...

दळण

"बोलो गुप्ताजी,क्या हाल है ." जिन्यातुन धपाधप पावल टाकीत जिना चढणार्या गुप्तांना मी एका पायावर उभ राहुन दुसर्या पायात शूज घालत असताना विचारल .

" कुछ नहीं , हम अभी आ रहे हैं  जॅाब से."

"कहा निकल रही है सवारी..??" मला डोक्यापासुन पायापर्यंत निरखत त्यांनी विचारल.

" जी , दळण दळने जा रहा हूँ ." मला हिंदी शब्द आठवेणात,मी गडबडीत आठवले स्टाइल मध्ये उत्तरलो.

"क्या क्या क्या...??"

"कुछ नहीं,यु ही दोस्त के पास जा रहा हूँ ."

मी वेळ मारुन नेली... जाता जाता गुप्ताजी माझ्याकडे विचित्र नजरेने पाहत होते.त्यांना मी काय म्हनालो ते नेमक काय ते कळालच नाहीं.
गुप्ताजींनी मी काय उत्तरलो हे दोघातीघांना विचारल पण माय गुड लक . थॅंक्स् गॅाड.

गुप्ताजीं "दळण दळने जा रहा हूँ" हे वाक्यच विसरुन गेलेत.ते भलतच कायतरी विचारतात.मराठीमध्ये ते काय विचारतायेत हेच धड कळत नाही.

लेकिन कुछ ना कुछ तो पुछनेवाली खास बात है हे त्यांच्या लक्षात आलय ,आणि ज्यावेळेस गुप्ताजींना  "दळण दळने जा रहा हूँ" इसका मतलब हिंदी और मराठी में मतलब क्या होता हैं, याबद्दल कळेल त्यावेळेस माझ्या इज्जतीचा भाजीपाला होणार हे नक्की.
मी पोरींसारख दळण दळून आणतो हा मुद्दा घेऊन मला चिडवायची एकही संधी सोडनार नाहीत.

गुप्ताजी शॅाक्स् , आय अॅम रॅाक्स्.

बच्चू

शूजपॅालिशसाठी वेटिंगला उभा होतो.खुप घाईत होतो.एक एक मिनीट थांबनही जड वाटत होत.
माझे शूज पॅालिश करायला घेनार तेवढ्यात एक साधी राहनीमान असलेला , साधारण चाळीशीच्या आसपास वय असनारा , सर्वसामान्या वाटनारा माणूस फाटक्या-तुटक्या चप्पल,बुट,सॅंडलचे तीन-चार जोड घेउन आला.जास्त पैसे मिळउन देनार काम असल्यामुळे सहाजिकच दुकानदाराने माझ्याअगोदर त्याच काम करायला हातात घेतल.

दुकानदाराच्या शेजारीच बसलेला तो.अगदी त्याचा बिजनेस पार्टनर असल्यासारख.मी खुप वैतागलो जवळपास माझा अर्धा तास त्या माणसामुळे वाया जानार होता.मी बाईकवर बसलेलो,माझा संयम शक्य तेवढा टिकउन त्या खाली जमीनीवर बसलेल्या माणसाकडे गॅागलच्या काळ्या काचांमधुन शक्य तेवढ्या तुच्छतेच्या नजरेने पाहत मनातल्या मनात म्हंटलो.

 " कहाँ कहाँ से चले आते हैं ."

त्याच काम झाल.इतका वेळ तो एकही शब्द बोलला नव्हता माझ्याशी.काय माहित मला बोलावस वाटत होत पण मी सुद्धा बोललो नाही.
जाताना खुप कृतज्ञपणे तो बोलला , " सॅारी हा बाळा,माझ्यामुळे तुला खुप त्रास झाला."
मला माझ्या जखमेवर मीठ चोळल्यासारख वाटल.
कसतरीच वेड-वाकड तोंड करुन मी म्हंटलो , " इट्स् ओको ."

दुकानदाराने माझ शूज पॅालिश करायला सुरुवात केली , मी सहजच डावीकडे वळून पाहिल , i'm Shocking , दुकानापासुन 100 फूट अंतरावर त्या माणसची "Audi" उभी होती with Driver.आणि तो माणूस गाड़ीमध्ये बसत होता अर्थात मागच्या सीटवर.

दुकानासमोर सिग्नलला गाडी थांबली,त्याने पॅावर विंडोने काच खाली घेतली.अजुनही तो माणूस माझ्याकडे कृतज्ञतेनेच आणि स्माईल करुन पाहत होता.

त्याचा अवतार,हसरा चेहरा , साधी-सुधी राहनीमान , सौम्य भाषा,बायको-मुले,आईवडील यांच्या फाटक्या चप्पला,बूट आणि सॅंडल्स स्वतः रिपेअरिंगला घेउन येण्याच अॅटीट्यूड , दुकानदाराशेजारीच मांडी घालून बसणार्या , पन्नास लाखांची कार वापरनार्या , गाड़ी 100 फुट अंतरावर पार्क करनार्या , मला बाळा म्हननार्या त्या "मोठ्या" माणसाबद्दल मी मनातल्या मनात काय काय नको नको ते बोललेलो मला आठवल.

गाड़ी अजुनही सिग्नलला उभीच होती.मी त्याच्याकडे एक कटाक्ष टाकला आणि माझ मलाच खुप "तुच्छ" असल्यासारख वाटल...

अजुन खुप बच्चू आहे मी....

ब्ला...ब्ला...ब्ला...😊

___________Incoming Call___________

ती : हाय सर...गुड मॅार्निंग ,आय अॅम नेहा , टॅाकिंग फ्रॅाम ••••• बॅंक..कॅन आय स्पीक टू विनायक सर..??
मी : ह्ममममम,, बोला.
ती : सर,तुम्ही लकी कस्टमर आहात आणि आम्ही तुम्हाला क्रेडिट कार्ड अॅाफर करत आहोत..ही तुमच्याशी बोलण्यासाठी योग्य वेळ आहे का...??
मी : हो.
ती : तुम्ही •••• इथे जॅाब करता ना.??
मी : हो.
ती : तुमच पॅकेज •••• एवढ आहे ना..??
मी : हो.
ती : तुमच Salary account ••••• बॅंकेत आहे ना.??
मी : हो
 ती : आम्ही तुम्हाला Coral Credit card देत आहोत..,मी कार्डबद्दल information सांगतिये,व्यवस्थित ऐका..
या कार्डसाठी तुम्हाला.. 500/- annually changes पडतील....आम्ही तुम्हाला 1 लाख ते 1.50 पर्यंत credit limit देत आहोत...तुम्हाला आम्ही 2000 Points Free देत आहोत.. हे कार्ड वापरुन monthly 5 movie tickets buy one get one free मिळऊ शकता...एरोप्लेन आणि ट्रेन टिकिटवर •••%discount मिळेल...जर तुम्ही पहिल्या तीन महिन्यात •••• रूपयांची शॅापिंग केली तर तुम्हाला आमच्या बॅंकेकडून एक टाय गिफ्ट मिळेल..आणि annually charge मध्ये 100% discount मिळेल...every Friday ••••• पिझ्झा मध्ये ••% discount मिळेल............ब्ला......ब्ला......ब्ला....ब्ला.......ब्ला.
मी : हो का.
ती : मी तुमच्याकडे documents collect करण्यासाठी एक्झिकिटीव्हला कधी पाठऊ..??..टेन वर्किंग डेज् मध्ये तुम्हाला कार्ड मिळेल..
मी : नाही,,नको,,नो थॅंक्स् , माझ्याकडे already तुमच्या बॅंकेच क्रेडिट कार्ड आहे.
ती : ह्ममम

__________Call end __________

बिच्चारीच तोंड कस झाल असेल.

फक्त,, मला नकोये,अस म्हंटल तर ; का नको याचही Clarification द्याव लागत..
सुरवातीला अहो वगैरे रिस्पेक्टिव्ह बोलनार्या पोरी नंतर अरे तुरे करुन खुशाल गप्पा मारतात..
नंतर मुळ विषयावर येऊन एकदा वापरुन तर पहा,खुप छान अॅाफर आहे.

आणि पुन्हा ...... ब्ला....ब्ला......ब्ला......ब्ला....ब्ला....

कोल्हा आणि कावळा

बिघडलेल्या वोडाफोन बिल पे मशीनच्या बाहेर..मोबाइलमध्ये डोक खुपसून net banking वर bill payसाठी unsuccessful try करत होतो.
सहज उजवीकडे पाहिल तर ती माझ्याकडे पाहुन स्माइल करत होती..कदाचित मला तसा भास झाला असेर अस समझून...मी पुन्हा मोबाइलमध्ये डोक खुपसल.

5-10 मिनीटांनंतर...
आता तर ती चालत चालत माझ्याच दिशेने येत होती.माझी चुळबूळ चालू झाली.
नाही ती माझ्याकडे येत नसेल आणि माझ्याकडे पाहतही नसेल, मी माझी स्वतःचीच समजूत काढत होतो.
मी आजुबाजूला पाहिल.मी एकटाच होतो.मग नक्कीच ही पोरगी माझ्याकडेच येत असनार.

 " प्लीज,मला बिल भरायला मदत करशील का.."
 " नाही ना मशिन बंद आहे,मीच नेट बॅंकींगवर ट्राय करतोय..पण सक्सेस होत नाहिये."
 " मग माझ पण बिल भर , मी तुला cash देइल ." ( ओळख ना पाळख.)
 " नाही होतये , net slow आहे ना."
 " शर्ट छान आहे तुझा." माझ्या कडे स्माइल करुन पाहत ती मला म्हनाली
" हो का." ( दिल गार्डन गार्डन हो गया )
 " तु गोरा आहेस ना,,म्हनुन तुला खुप सूट करतोय." ( what's..?? मी इतका गोरागोमटा आहे , हे मला आजच कळाल..)
मनात एव्हाना लड्डू फुटायला सुरवात झाली होती ; पण तस न दाखवता मी तिला Thanks म्हनालो.
 " माझ्याकडेची आहे असाच शर्ट , फक्त डिजाइनमध्ये थोडासा चेंज आहे ."
 " By the way मी मृणाल. " तिने शेक हॅंड करत हात पुढे केला.
 " मी विनायक. " तिचा मऊ हात हलकासा दाबत मी माझ introduction करुन दिल..
 " काय करतोस तु,,clg कि Job...???"
माझ्याकडूनही तिला same question विचारला गेला...
तिथेच बराच वेळ आम्ही इकडच्या तिकडच्या गप्पा मारत उभे होतो... माझा mobile no मागत होती..मी तिला नंबर देण्यास नकार दिला.त्यामुळे तिनेच एका कार्डवर मला तिचा मोबाइल नंबर लिहून दिला..
तुझा contact number आहेच ना माझ्याकडे , मी तुला कॅाल करिन.आपण नंतर नक्की भेटू , अस Promise करुन मी तिला good bye केल.

मला लहानपणी शिकलेली छान छान गोष्टींच्या पुस्तकातली कावळा आणि कोल्ह्याची गोष्ट आठवली.
एका झाडावर कावळा बसलेला असतो , त्याच्या तोंडात पुरी असते..तेवढ्यात त्या झाडाखाली एक कोल्हा येतो..कावळ्याच्या तोंडातली पुरी पाहून कोल्ह्याच्या तोंडाला सुटत...पण पुरी मिळवणार कशी...??
मग कोल्हा झाडावर बसलेल्या कावळ्याची स्तुति करतो.अरे कावळेदादा तु किती छान गातोस रे,,कुठे होतास इतके दिवस..?? खुप दिवस झाले मी तुझ गाण ऐकल नाही...प्लीज माझ्यासाठी एक गाण गा ना...
मग कावळा कोल्ह्याने केलेल्या स्तुतिमुळे पाघळतो.. गाण गाण्यासाठी तोंड ( चोच ) उघडतो...कावळ्याची काव-काव सुरु होते..पुरी झाडाखाली बसलेल्या कोल्ह्यासमोर पडते....

मी कपाळावर हात मारुन घेतला ; कारण ती पोरगी एका •••••• बॅंकेत क्रेडिट कार्ड डिपार्टमेंटमध्ये जॅाब करत होती.....

माझा कावळा होता होता वाचला...